Hartpatiënten Nederland vraagt Onderzoeksraad om onderzoek naar patiëntveiligheid

Hartpatiënten Nederland heeft de Onderzoeksraad voor Veiligheid gevraagd een diepgaand en onafhankelijk onderzoek in te stellen naar de patiëntveiligheid rond mogelijke financiële beïnvloeding van het voorschrijfgedrag van medisch specialisten. Aanleiding zijn recente FIOD-onderzoeken naar mogelijke corruptie waarbij cardiologen betrokken zijn.

Voor Hartpatiënten Nederland staat daarbij niet de schuldvraag van individuele artsen centraal. Die beoordeling hoort thuis bij de daarvoor bevoegde instanties. Onze zorg gaat veel verder: is het Nederlandse zorgsysteem voldoende ingericht om te voorkomen dat financiële belangen invloed kunnen krijgen op medische beslissingen?

Een patiënt moet erop kunnen vertrouwen dat een arts een geneesmiddel, medisch hulpmiddel of behandeling uitsluitend adviseert omdat dit voor die patiënt de beste medische keuze is. Wanneer financiële relaties met bedrijven daarbij mogelijk een rol spelen, raakt dat rechtstreeks aan het vertrouwen in de zorg en mogelijk ook aan de patiëntveiligheid.

Niet alleen een zaak van individuele artsen

Daarom vindt Hartpatiënten Nederland dat niet alleen moet worden gekeken naar individuele gevallen. Minstens zo belangrijk is de vraag hoe het toezicht en de controle binnen het zorgstelsel functioneren.

Welke verantwoordelijkheid hebben ziekenhuizen en hun raden van bestuur? Hoe functioneren het toezicht door de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, de controle binnen de beroepsgroep en de rol van wetenschappelijke verenigingen zoals de NVVC? En zijn financiële relaties tussen artsen en de medische industrie voldoende transparant en worden mogelijke risico’s tijdig gesignaleerd?

Dit vraagstuk beperkt zich bovendien niet tot de cardiologie. Vergelijkbare financiële relaties kunnen binnen verschillende medische specialismen bestaan.

Waarom de Onderzoeksraad?

Juist daarom heeft Hartpatiënten Nederland zich tot de Onderzoeksraad voor Veiligheid gewend. De Onderzoeksraad kijkt bij veiligheidsvraagstukken niet alleen naar wat er in één concreet geval is misgegaan, maar juist naar achterliggende oorzaken en mogelijke structurele tekortkomingen.

De recente FIOD-onderzoeken vormen voor ons dan ook de aanleiding, niet het onderwerp van het gevraagde onderzoek. Wij vragen de Onderzoeksraad te onderzoeken of de bestaande waarborgen binnen de Nederlandse gezondheidszorg voldoende zijn om mogelijke financiële beïnvloeding tijdig te signaleren en te voorkomen.

Patiënt moet volledig kunnen vertrouwen op medisch advies

Samenwerking tussen artsen, ziekenhuizen en de medische industrie kan belangrijk zijn voor innovatie en betere zorg. Die samenwerking moet echter volledig transparant zijn en mag nooit twijfel laten bestaan over de onafhankelijkheid van een medische beslissing.

Voor patiënten is dat essentieel. Wie ziek is en tegenover een arts zit, moet erop kunnen vertrouwen dat maar één belang bepalend is:

wat medisch gezien het beste is voor de patiënt.

Hartpatiënten Nederland hoopt daarom dat de Onderzoeksraad ons verzoek serieus in overweging neemt en onderzoekt of aanvullende maatregelen nodig zijn om die onafhankelijkheid, het vertrouwen en bovenal de veiligheid van patiënten te beschermen.

Jan van Overveld, voorzitter