Patiëntveiligheid vraagt om openheid

Als het om uw hart gaat, is openheid geen keuze maar een recht

Iedere dag leven duizenden Nederlanders met een Implanteerbare Cardioverter Defibrillator (ICD). Voor velen betekent dit apparaat letterlijk het verschil tussen leven en dood. De ICD bewaakt continu het hartritme en grijpt in wanneer een gevaarlijke ritmestoornis ontstaat.

Minder zichtbaar, maar minstens zo belangrijk, is de elektrodedraad die het apparaat met het hart verbindt. Zonder een goed functionerende draad kan een ICD zijn werk niet betrouwbaar uitvoeren.

De afgelopen jaren zijn er wetenschappelijke onderzoeken en praktijkervaringen verschenen waaruit blijkt dat één specifiek type draad – de Linox-lead van fabrikant Biotronik – mogelijk vaker defect raakt dan vergelijkbare systemen. Daarbij kunnen onterechte ICD-shocks ontstaan, met soms grote lichamelijke en emotionele gevolgen voor patiënten.

Voor Hartpatiënten Nederland draait deze discussie niet alleen om techniek of cijfers. Het gaat over vertrouwen. En over de vraag of patiënten altijd volledig en tijdig worden geïnformeerd wanneer nieuwe inzichten ontstaan over medische hulpmiddelen waarvan zij afhankelijk zijn.

Waarom wij dit onderwerp onder de aandacht brengen

Hartpatiënten Nederland is een onafhankelijke patiëntenorganisatie die zich iedere dag inzet voor mensen met een hart- en vaatziekte. Wij geloven dat goede zorg begint bij eerlijke informatie, transparantie en maximale patiëntveiligheid.

Wanneer signalen ontstaan dat een medisch hulpmiddel mogelijk risico’s met zich meebrengt, vinden wij dat patiënten daar zo snel mogelijk van op de hoogte moeten zijn. Niet om onrust te veroorzaken, maar zodat zij samen met hun behandelend arts de juiste keuzes kunnen maken.

Wij zien het als onze verantwoordelijkheid om vragen te stellen, ontwikkelingen te volgen en het perspectief van de patiënt onder de aandacht te brengen.

Want achter iedere wetenschappelijke studie, iedere veiligheidsmelding en ieder beleidsdocument schuilt een mens die wil kunnen vertrouwen op veilige zorg.

De discussie rondom de Linox-draden

De discussie gaat nadrukkelijk niet over ICD’s als behandeling. Het gaat uitsluitend over de Linox-elektrodedraden die tussen 2006 en 2016 bij een groep patiënten zijn geïmplanteerd.

Uit meerdere onderzoeken blijkt dat deze draden vaker defect kunnen raken dan vergelijkbare producten. Wanneer een draad beschadigd raakt, kan een ICD ten onrechte denken dat sprake is van een levensbedreigende hartritmestoornis en een schok afgeven terwijl dat niet nodig is.

Volgens de Nederlandse Vereniging voor Cardiologie (NVVC) heeft ongeveer twee procent van de Nederlandse patiënten met een Linox-draad een onterechte shock ervaren als gevolg van een defect.

Dat lijkt een klein percentage, maar voor de getroffen patiënten is de impact enorm. Een onverwachte ICD-shock kan leiden tot lichamelijke klachten, angst, onzekerheid en verlies van vertrouwen in een hulpmiddel waarop men dagelijks vertrouwt.

Juist daarom verdient iedere melding maximale aandacht.

Meer dan een technisch probleem

Voor Hartpatiënten Nederland gaat deze kwestie verder dan de vraag of een medisch hulpmiddel wel of niet aan alle technische eisen voldoet.

De centrale vraag is hoe signalen worden gedeeld en hoe patiënten worden meegenomen wanneer nieuwe wetenschappelijke inzichten beschikbaar komen.

Patiënten mogen niet afhankelijk zijn van toevallige mediaberichten of onderzoeksjournalisten om te ontdekken dat er discussie bestaat over een hulpmiddel dat zich in hun lichaam bevindt.

Open communicatie is geen bron van onrust, maar juist een voorwaarde voor vertrouwen.

Een goed geïnformeerde patiënt kan samen met zijn of haar cardioloog weloverwogen beslissingen nemen en weet wanneer extra controles of monitoring wenselijk zijn.

Patiëntveiligheid is een gezamenlijke verantwoordelijkheid

De veiligheid van medische hulpmiddelen is niet de verantwoordelijkheid van één partij. Fabrikanten ontwikkelen producten, toezichthouders bewaken de kwaliteit, beroepsverenigingen delen kennis en zorginstellingen begeleiden patiënten. Iedere schakel is belangrijk.

Hartpatiënten Nederland voegt daar het perspectief van de patiënt aan toe. Wij vinden dat signalen over mogelijke veiligheidsrisico’s zorgvuldig moeten worden onderzocht en dat relevante informatie actief moet worden gedeeld met zorgverleners én patiënten. Transparantie versterkt het vertrouwen in de zorg en draagt bij aan betere besluitvorming.

Wetenschap, praktijk en ervaringen van patiënten

De discussie rondom de Linox-draden is mede ontstaan door wetenschappelijk onderzoek, ervaringen uit de praktijk en journalistiek speurwerk. Daaruit kwamen signalen naar voren die aanleiding geven om kritisch te kijken naar de langdurige bewaking van medische hulpmiddelen.

Ook deskundigen benadrukken het belang van goede monitoring en tijdige signalering. Moderne technieken maken het mogelijk om patiënten op afstand dagelijks te volgen, waardoor eventuele problemen sneller zichtbaar kunnen worden en onnodige risico’s kunnen worden beperkt.

Volgens Hartpatiënten Nederland laten deze ontwikkelingen zien dat voortdurende evaluatie en samenwerking essentieel zijn om de kwaliteit van de zorg verder te verbeteren.

Wat betekent dit voor patiënten?

Voor mensen met een ICD en een Linox-draad is er geen reden om direct ongerust te zijn. Veel patiënten ervaren nooit problemen en worden al jarenlang zorgvuldig gecontroleerd door hun behandelend cardioloog of ICD-centrum.

Wel vinden wij het belangrijk dat patiënten weten welk type elektrodedraad zij hebben en dat zij eenvoudig vragen kunnen stellen wanneer zij zich zorgen maken. Twijfelt u of wilt u meer informatie? Neem dan contact op met uw cardioloog of behandelcentrum. Samen kunt u bespreken welke controles plaatsvinden en of aanvullende monitoring gewenst is.

Goede communicatie en regelmatige controles blijven de beste manier om eventuele problemen tijdig te herkennen.

Waarom Hartpatiënten Nederland zich uitspreekt

Hartpatiënten Nederland is een onafhankelijke belangenorganisatie. Wij vertegenwoordigen geen commerciële belangen en spreken ons uit vanuit één uitgangspunt: het belang van de patiënt.

Dat betekent dat wij aandacht vragen voor onderwerpen die invloed kunnen hebben op de gezondheid en kwaliteit van leven van hartpatiënten. Wij geloven dat kritische vragen stellen niet tegenover goede zorg staat, maar juist bijdraagt aan betere zorg.

Onze inzet is helder:

• maximale patiëntveiligheid;
• volledige en begrijpelijke informatie;
• transparante besluitvorming;
• onafhankelijke belangenbehartiging;
• samenwerking tussen patiënten, zorgverleners, onderzoekers en toezichthouders.

Wij zijn ervan overtuigd dat openheid leidt tot vertrouwen en vertrouwen leidt tot betere zorg.

Leren om de zorg te verbeteren

Iedere ontwikkeling in de gezondheidszorg biedt een kans om te leren. De discussie rondom de Linox-draden laat zien hoe belangrijk langdurige monitoring, internationale samenwerking en snelle informatie-uitwisseling zijn. Niet alleen tussen fabrikanten en toezichthouders, maar ook richting zorgverleners en patiënten.

Hartpatiënten Nederland pleit daarom voor:

• betere signalering van mogelijke problemen met medische hulpmiddelen;
• transparante communicatie over nieuwe onderzoeksresultaten;
• structurele monitoring van risicovolle hulpmiddelen;
• een grotere rol voor ervaringen van patiënten;
• nauwere samenwerking tussen alle betrokken partijen.

Niet om schuldigen aan te wijzen, maar om de zorg iedere dag beter en veiliger te maken.

Achter iedere melding zit een mens

Voor beleidsmakers zijn het dossiers, rapporten en onderzoeken. Voor patiënten gaat het om hun gezondheid, hun zekerheid en hun kwaliteit van leven. Een onverwachte ICD-shock is niet alleen een technisch defect. Het kan leiden tot angst, stress en onzekerheid over de toekomst.

Juist daarom mag de stem van de patiënt nooit ontbreken in discussies over medische hulpmiddelen en patiëntveiligheid. Hartpatiënten Nederland blijft zich inzetten voor een zorgsysteem waarin signalen serieus worden genomen, informatie open wordt gedeeld en patiënten een volwaardige plaats hebben in het gesprek.

Samen werken aan veilige hartzorg

Veilige hartzorg vraagt om vertrouwen, samenwerking en transparantie. Hartpatiënten Nederland blijft zich daarom inzetten voor maximale patiëntveiligheid en onafhankelijke belangenbehartiging. Niet vanuit een tegenstelling met andere organisaties, maar vanuit de overtuiging dat openheid uiteindelijk iedereen helpt: patiënten, zorgverleners, onderzoekers en toezichthouders.

Want wie afhankelijk is van een medisch hulpmiddel, heeft recht op duidelijke informatie, zorgvuldige monitoring en een organisatie die zich uitspreekt wanneer dat nodig is.

Dat is waar Hartpatiënten Nederland voor staat. Vandaag én in de toekomst.