Aandoening Behandeling Gezondheid & Aandoeningen Webinar donderdag 25 juni 2026

Een boek schrijven over de geschiedenis van de farmaceutische industrie, dat ging voormalig huisarts en epidemioloog Dick Bijl goed af. Maar dat boek uitgeven, bleek een heel ander verhaal. De uitgever met wie Bijl in zee wilde gaan, had opeens allerlei bezwaren en wilde grote delen van het boek censureren. Bijvoorbeeld op bijwerkingencentrum Lareb en de rol van haar directeur Agnes Kant. En Bijl noemt het ministerie van Volksgezondheid “corrupt”. Zomaar wat zaken die de uitgever wilde schrappen. Bijl reageerde als door een wesp gestoken en haalde het manuscript weg bij de uitgever. Om het boek vervolgens in eigen beheer uit te geven.

Bijl beschrijft hoe de farmaceutische industrie ontstaan is, groot werd tijdens nazi-Duitsland (onder meer als groot-financier van Hitlers NSDAP), en na de oorlog gewoon doorging met geld verdienen over de ruggen van patiënten. Na het Softenonschandaal, waarbij een pil tegen zwangerschapsmisselijkheid zorgde voor talloze mismaakte baby’s, ging het roer om. Het toezicht op de introductie van nieuwe geneesmiddelen werd versterkt, de eisen aangescherpt. Maar inmiddels zijn we zestig jaar verder en slaagt de industrie er volgens Bijl in al die strenge regels te omzeilen.

Voor de gek gehouden

Dick Bijl fileert in zijn boek “De farmaceutische industrie: Verlosser, Weldoener of Bedrijfscrimineel” de farmabedrijven meedogenloos. “Een medicijn dat ziekten geneest zou de markt verpesten”, schrijft hij. Natuurlijk kwamen er levensreddende medicijnen op de markt, zoals penicilline en insuline, maar ook “twijfelachtige en zelfs dodelijke medicijnen”, aldus Bijl.

“We worden voor de gek gehouden”, vertelt Bijl. “Dit omdat de registratieautoriteiten allerlei middelen in de dokterspraktijk toelaten die onvoldoende goed zijn onderzocht. En waaruit de arts niet kan opmaken wat de voor- en nadelen zijn. Artsen zijn niet in staat patiënten goed voor te lichten. Uiteindelijk moeten mensen het zelf doen, of met behulp van hun patiëntenverenigingen.”

Leiband

“Het probleem is alleen dat de meeste patiëntenverenigingen worden gesponsord door en aan de leiband lopen van de industrie. Die heeft daar zetbazen aan de knoppen zitten. Hartpatiënten Nederland is een van de uitzonderingen: jullie zijn echt onafhankelijk en durven kritisch te blijven, in het belang van de patiënt.”

“Als patiënt zou je eigenlijk kritische vragen moeten stellen aan de behandelend arts. Zoals: is er voor dit medicijn voldoende onafhankelijk onderzoek geweest. Als de arts dat niet kan uitleggen, geef ‘m dan een briefje met de vragen, en laat hem de antwoorden terugmailen. Helaas zijn de meeste artsen niet tot zo’n discussie in staat. Ze weten niet hoe een medicijn tot stand is gekomen en of het bewezen veilig is. Ze hebben nooit geleerd hoe met dit soort vragen om te gaan.”

Gif

“Feitelijk is elk medicijn in wezen een gif. Artsen zouden daarom weer onderwijs moeten krijgen in toxicologie. Ik heb niet de indruk dat dit nog gebeurt. Wij leerden dat wel in onze opleiding geneeskunde 45 jaar geleden. Er is weinig verschil tussen een medicijn en een vergif. Tegenwoordig wordt er nauwelijks nog een verband gelegd tussen medicijngebruik en doodsoorzaak. Als daarvoor bewijzen bestaan, worden die weggemoffeld. Vergeet niet dat medicijngebruik een van de grootste, zo niet de grootste, doodsoorzaak is.”

Placebo

Als voorbeeld noemt Bijl antidepressiva, zoals Prozac. “Die werken niet veel beter dan een placebo. Maar de bijwerkingen zijn heftig, zelfs suïcide neemt toe bij het gebruik van antidepressiva – die daarvan juist hadden moeten afhouden. En ermee stoppen is lastig: de onthoudingsverschijnselen zijn ernstig. Geen weldenkend mens haalt het in zijn hoofd zo’n middel voor te schrijven.”

Verbieden

Antidepressiva worden echter in steeds grotere mate voorgeschreven. Dat komt mede omdat volgens Bijl de definitie van “depressie” steeds verder wordt opgerekt, zodat aan steeds meer mensen het “medicijn” kan worden voorgeschreven. Bovendien schrijven neurologen het voor als pijnstiller. “Antidepressiva worden ook voorgeschreven als remmer van angststoornissen. Maar ze helpen niet. De werking van deze medicijnen is veel te kort onderzocht met te weinig preferentie. En er is geen actieve follow-up over bijwerkingen. Deze middelen zouden verboden moeten worden.”

Scheve schaats

Maar onze waakhonden, EMA en CBG, die gaan over het toelaten van nieuwe medicijnen, zijn volgens Bijl volledig in de greep van de industrie. En dat terwijl die organisaties bedoeld zijn om patiënten te beschermen. Iets dergelijks geldt volgens hem voor bijwerkingencentrum Lareb, waar voormalig SP-kamerlid Agnes Kant de scepter zwaait. Op haar is Bijl erg gebeten. “Bij Kant vind je niks meer terug van hoe ze vroeger in de Tweede Kamer optrad. Tijdens de coronacrisis heeft zij een scheve schaats gereden. Kant verklaarde vaccins al veilig voordat die op de markt waren gekomen en de producenten hun onderzoek hadden gepubliceerd over de veiligheid ervan. Onacceptabel”, aldus Bijl. “Achteraf blijkt dat vaccins tegen corona vaak ernstige bijwerkingen hadden. Ze waren soms kankerverwekkend en hadden invloed op het erfelijk materiaal.”

Leefstijl

Wil je geen last hebben van allerlei vaak vergaande bijwerkingen dan kun je je het beste oriënteren op leefstijlverandering, vindt Bijl. “Een gezonde leefstijl kent geen nare bijwerkingen zoals medicijnen. Integendeel. Stoppen met roken, bewegen en gezond eten ontlasten bovendien de gezondheidszorg en zijn stukken goedkoper.”

Tijdschriften

Wil je als arts of patiënt weten wat je voorschrift of slikt, dan kun je terecht bij enkele goede buitenlandse tijdschriften. Zoals Arznei Telegramm in Duitsland, het Canadese Therapeutics Initiative, het tijdschrift Worst Pills, Best Pills” in de VS (goedkoop), of de Engelse versie van het Franse International Prescrire.

Lareb heeft geen aanwijzingen dat de vaccins kanker kunnen veroorzaken of invloed hebben op het genetisch materiaal van mensen

Korting

En tenslotte: donateurs van Hartpatiënten Nederland kunnen het boek van Bijl met korting aanschaffen. Het boek geeft een goed overzicht over de opkomst en ontwikkeling van de farmaceutische industrie en de werking en achtergrond van medicijnen. Een paar bedrijven hebben op alle fronten (onderwijs, registratie en wetenschap) de touwtjes stevig in handen. Hun macht is enorm, Dick Bijl laat dat zien.

Wij mogen dit boek aanbieden voor € 19,- (excl. verzenden). Bestellen?

Bel of mail naar info@hartpatienten.nl

Tekst: Henri Haenen
Foto: Dick Bijl

Dit artikel verscheen eerder in het Hartbrug Magazine.

Lees hier het artikel: Big Pharma is altijd verrot geweest

Onze zorgboeken

Hulp en inzicht voor hartpatiënten en hun naasten

Onze zorgboeken Je hart, je leven staan vol met handige tips en duidelijke informatie voor hartpatiënten en hun naasten. Ze bieden steun en helpen je op weg naar een gezonder en fijner leven. De boeken zijn binnenkort beschikbaar als papieren versie en e-book.

Heb je vragen of wil je alvast je interesse doorgeven? Neem contact met ons op.

Neem contact op

Altijd op de hoogte blijven

Wil je altijd op de hoogte blijven van het laatste nieuws, tips en belangrijke informatie voor hartpatiënten en hun naasten? Met onze nieuwsbrief ontvang je regelmatig updates rechtstreeks in je inbox. Zo mis je niets en blijf je goed geïnformeerd! Meld je nu aan.

"*" geeft vereiste velden aan

Aysegül
Yvonne
Alvast ontzettend bedankt!

Help mee en doneer

Met jouw donatie kunnen we 1,7 miljoen hart- en vaatpatiënten onafhankelijk blijven ondersteunen.