Smartwatches en apps bieden zekerheid en zelfvertrouwen

De technologie in de sportwereld heeft in de laatste paar jaren een revolutie doorgemaakt. Waar vroeger een eenvoudige hartslagmeter de enige sporttool was, kunnen hartpatiënten en revaliderende sporters tegenwoordig hun hele lichaam bijna ‘scannen’ met smartwatches en apps. Data over hartslag, zuurstofopname, slaap, herstel en stress zijn steeds makkelijker toegankelijk en wetenschappelijk onderbouwd. Personal trainer en lifestylecoach Radmilo Soda ziet dagelijks wat dit betekent voor trainingschema’s en zelfvertrouwen.

“Vroeger was het heel simpel: hartslagbandje om en de hartslag meten per minuut of per inspanning”, begint Radmilo Soda. “Tegenwoordig gaat het allemaal veel verder. Met een smartwatch kun je hartslag, ademhalingsfrequentie, loopsnelheid en bloeddruk meten. Eigenlijk kun je bijna alles monitoren.” En dat heeft veel voordelen, stelt hij: je ziet bijvoorbeeld hoe je lichaam reageert op inspanning en of je voldoende tijd neemt voor herstel. Voor (revaliderend) hartpatiënten kan het daardoor makkelijker worden om het uithoudingsvermogen te trainen. Het boezemt vertrouwen in: wanneer je live op je smartwatch kunt zien dat je hartslag in de ‘veilige’ zone zit, durf je jezelf meer uit te dagen.

Alles meten

Volgens Soda maakt het weinig uit wat voor soort training je doet. “Of je nu fietst, loopt of zwemt, je kunt alles meten bij elke soort sport: stappenfrequentie, hartslag, afstand, tempo. En het mooie is dat trainingsapps, die je koppelt aan je smartwatch, trainingsadviezen kunnen geven op basis van je herstel. Als je lichaam nog niet volledig is hersteld van de dag, geeft de smartwatch dat aan. Dan adviseert de app bijvoorbeeld dat je beter een lichte workout kunt doen of een wandeling kunt maken in plaats van een lange trainingssessie. Alles is wetenschappelijk onderbouwd en je leert jezelf en je lichaam daardoor echt kennen.” Soda legt uit dat regelmatige monitoring ook helpt om de eigen waarneming te controleren. “Als je vaak traint met zo’n smartwatch, kom je langzaam maar zeker te weten je of je gevoel klopt in vergelijking met de data die je te zien krijgt. Op een goede dag kun je voelen dat alles vlekkeloos gaat en dat ook bevestigd krijgen van je smartwatch. Op andere dagen span je je maximaal in, maar zie je dat je hartslag opeens hoger is dan normaal, omdat je misschien nog niet helemaal hersteld was. Je lichaam moet harder werken. Zo weet je dus dat je misschien even moet minderen, ondanks dat je je fit voelt. Zo kun je veel leren over wat je lichaam nodig heeft en wat de invloed is van stressniveau, slaappatroon en trainingsschema’s.”

Zorgvuldigheid

Toch waarschuwt Soda voor verkeerde interpretatie van al die data. “Een smartwatch is pas nuttig als je weet wat je doet. Koop een betrouwbare smartwatch, zoals een Garmin, en neem de tijd om alle functies en parameters te begrijpen. Veel mensen worden onrustig door de enorme hoeveelheid informatie en wisselende waarden. Het is daarom belangrijk om minimaal twee maanden lang continu te monitoren om met een smartwatch te leren omgaan. Zo leer je langzaam je hartslagvariatie te koppelen aan hoe jij je voelt.” Anders gezegd: als je bijvoorbeeld continu pieken in je hartslag ziet op dagen dat je gaat sporten vlak na je werk, leer je dat je lichaam dus reageert op bepaalde situaties. Dat geeft veel inzichten en voorkomt dat je onnodig ongerust wordt.

Zelfvertrouwen

Voor hartpatiënten kan een smartwatch vooral bijdragen aan zekerheid en zelfvertrouwen, “Dat is goud waard”, stelt Soda. “Hartpatiënten durven vaak niet voluit te trainen, uit angst dat hun hartslag te snel omhoog gaat. Met behulp van data kun je veilig opbouwen: een fietstraining met intervallen bij een hartslag van 160, twee minuten rusten tot een hartslag van 130. Als je dat een paar keer doet, monitort en ziet: hé, dit werkt, kun je conditie opbouwen.
Je ziet verbetering in je data en durft steeds meer. Andersom kan het ook een signaal zijn: als je hartslag in rust hoog blijft, kan dat reden zijn om eens het een en ander te onderzoeken met je cardioloog.” Volgens Soda is het gebruik van smartwatches, AI en apps dus echt niet alleen iets voor topsporters en mensen met gevorderde digitale vaardigheden. “Elke revaliderende hartpatiënt kan hiermee slimmer en veiliger trainen. Het geeft zekerheid, helpt zelfvertrouwen opbouwen en maakt het mogelijk om inzicht te krijgen in progressie. Je wordt letterlijk je eigen coach.” Voor wie zelf aan de slag wil, heeft Soda een duidelijke boodschap: “Koop een betrouwbare hartslagmeter van een goed merk, lees je goed in, meet regelmatig en koppel je training aan je herstel en gevoel. Alles wat je ziet is wetenschappelijk onderbouwd en helpt je fit te blijven of je herstel te ondersteunen. Ik kan het iedereen aanraden.”

Tekst: Yara Hooglugt
Afbeelding: Radmilo Soda

Dit artikel verscheen eerder in het Hartbrug Magazine.