Heel de wereld is een schouwtoneel…

“En alle mannen en vrouwen slechts spelers”. Dit is de letterlijke vertaling van een uitspraak van William Shakespeare, gebruikt in zijn toneelstuk “As You Like It”. De meest gebruikte Nederlandse vertaling is overigens: “De wereld is een schouwtoneel, elk speelt zijn rol en krijgt zijn deel”.

Ik kwam op het idee voor deze column, door een serie van zes seizoenen te volgen op Netflix. In deze serie zag je meerdere personages met hun typische persoonlijkheden, die zich door de seizoenen heen ook ontwikkelden. De kinderen groeiden op, gingen puberen en werden met vallen en opstaan volwassener. De volwassenen werden ouder en maakten ziektes of andere levensgebeurtenissen door.

Ik werd me ervan bewust dat ik meningen over deze personages kreeg en met ze ging meeleven. Toen ik inzag dat ik deze personages als levensecht beschouwde, werden mij twee dingen heel erg duidelijk. Ten eerste dat het hele goede acteurs waren die hun rollen heel geloofwaardig speelden en ten tweede dat ik als toeschouwer me daarin liet meeslepen. Ik was geen toeschouwer meer, maar zat er volkomen in. Ik verwarde de rollen die ze speelden met de werkelijkheid.

Zo gaat het ook in het dagelijks leven. Wij spelen dagelijks verschillende rollen, waarmee we ons in mindere of meerdere mate identificeren. Wij spelen deze rollen zo geloofwaardig, dat anderen er net zo intrappen als wanneer wij naar een toneelstuk of serie kijken. In feite trappen we er in het dagelijks leven nog sneller en sterker in, omdat we er zeker van zijn dat we in de werkelijkheid leven.

De beschrijving van Shakespeare laat zien dat hij door had dat de wereld en de mensen anders zijn dan wij ze ervaren. Laat dat nou net de boodschap van Advaita zijn. Er is maar één waarheid en dat is Bewustzijn, de rest is Maya (illusie). Wat onze zintuigen waarnemen en de interpretatie die we eraan geven is niet de (volledige) waarheid. Het is één groot toneelstuk. Het is niet bekend of Shakespeare een spirituele levensvisie had, maar hij was in ieder geval een goede waarnemer, iets wat je ook in de Avaita Vedanta geadviseerd wordt te zijn.

Rupert Spira, een grote hedendaagse Advaita leraar, gebruikt vaak een metafoor om Maya te verduidelijken. Hij gebruikt hiervoor een personage uit een ander toneelstuk van Shakespeare, namelijk MacBeth. MacBeth wordt in deze metafoor gespeeld door een acteur genaamd John Smith. John Smith staat in dit geval voor het Bewustzijn dat in dit geval de rol speelt van MacBeth. Hij speelt deze rol zo overtuigend dat hij er zelf in gelooft en ook na de voorstelling is hij nog steeds vergeten dat hij in feite de acteur John Smith is. Hij heeft dan een vriend nodig die hem uit de rol haalt en hem eraan herinnert dat hij John Smith is. Die vriend is de leraar die ons laat inzien dat we niet werkelijk een afgescheiden persoon zijn, maar dat wij niets anders zijn dan Bewustzijn zelf.

Laten we ons zoveel mogelijk blijven herinneren wie we werkelijk zijn.

HARTEgroet,

Jan Chin

Dit artikel verscheen eerder in het Hartbrug Magazine.