Geen doemdenker, maar doener en duizendpoot

Utrechter Menno Baars (58) is opgeleid tot algemeen cardioloog in het Sint Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein. Hij studeerde geneeskunde aan de Universiteit van Utrecht en in de VS aan Harvard University. Wie zijn naam opzoekt op internet, vraagt zich echter al snel af of er wellicht sprake is van een persoonsverwisseling. Want daar ontdekken we al snel Menno Baars de beeldend kunstenaar. En Menno Baars de muzikant…

Maar nee, het gaat echt om één en dezelfde persoon. Hoewel de muzikant werkt onder de naam Winand, de tweede voornaam van Baars. Zijn oeuvre als beeldend kunstenaar, te veel voor een complete opsomming, is indrukwekkend om meerdere redenen. Zo nam Baars in 2010 – samen met gerenommeerde collega’s zoals de Britse kunstenaars David Hockney, Tracey Emin en de Amerikaanse modeontwerper Tommy Hilfiger – deel aan de Elephant Parade London. In juni van dat jaar beschilderde Baars een heteluchtballon van 800 vierkante meter in opdracht van de gemeente Lelystad. Deze Baarsballon zou vijf jaar door Nederland varen als stadspromotie. Hij werkte samen met Corneille, één van de leden van de Cobrabeweging, maar ook met voormalig Dichter des Vaderlands Driek van Wissen.

Autodidact

Baars exposeert en manifesteert zich internationaal, met monumentale schilderijen en live art performance. Als muzikant bracht hij sinds 2011 twaalf studioalbums uit. Stilistisch beweegt dat werk zich tussen psychedelische Westcoast-invloeden, downtempo jazz en rock. De teksten staan bol van symboliek, existentiële thematiek en vertonen een uitgesproken morele en beschouwende inslag. En al die kunstzinnige prestaties leverde Baars als volledig autodidact. Belangrijkste vraag aan deze opvallende cardioloog was vooraf dan ook: ‘Hoe krijgt iemand dit in één leven gestouwd?’

Optimist

‘Ik heb nu eenmaal altijd al een ontzettende drive gehad om de wereld een beetje beter en vrolijker te maken’, steekt de huidig cardioloog en founder van HartKliniek van wal. ‘Ik ben van nature dan ook een heel optimistisch mens. Ik ben een doener, geen doemdenker. Natuurlijk ken ook ik mijn tegenslagen, maar ik kijk altijd vooruit. De wereld mag best wat kleurrijker zijn en daar draag ik op verschillende vlakken graag aan bij. Er is immers genoeg ellende, op micro- en macroniveau, en daar krijgen mensen ook hartklachten van. Stress vind ik trouwens sowieso één van de allergrootste boosdoeners. En dat begint al vroeg in een mensenleven: verwachtingspatronen van ouders en prestatiedwang op school. Vervolgens de druk van werk moeten vinden en rondkomen, het gaat maar door. We staan constant ‘aan’. De wereld mooier maken kan ik echter zowel door mijn creativiteit, als door mijn werk. Het was dus ook de motivatie om medicijnen te gaan studeren, want zo kon ik wel heel direct iets doen voor de mensen.’

Contrasten

‘Ik heb een eigen studio gebouwd. Daar schilder ik, maar daar maak ik ook mijn muziek. Ik heb nog een speciale opleiding tot muziekproducer gevolgd in Hilversum, zodat ik ook op dat vlak alles zelf kan doen. Dat is trouwens wel een contrast met mijn werk als cardioloog. En dit is er nog één: als cardioloog volg ik héél strak de richtlijnen en ben ik bezig met precisiezorg. Ik ben héél scherp op detail en juist datgene wat iemand echt nodig heeft. In de kunst kan ik dat helemaal loslaten. Daar kan ik dissonante noten naast elkaar zetten, ik kan kleuren die vloeken combineren. Ik geloof dat dat ervoor zorgt dat ik als mens zo in balans blijf.’

Focus

‘Filosofie en psychiatrie hebben me ook altijd beziggehouden. Maar toen kwam cardiologie om de hoek kijken. Zo’n mooi vak, met dat complexe en enigszins mysterieuze orgaan centraal. Toch ben ik in mijn praktijk altijd heel gloed blijven luisteren naar de volledige mens en hoe die zijn klachten ervaart. Een patiënt die HartKliniek bezoekt is immers geen hart met daaromheen een ‘mensomhulsel’. Nee, het is een mens met heel veel vragen en onzekerheden. Dus daar ga ik graag heel open en direct mee om. Rechtstreeks contact en meteen focussen op waar het probleem zit, dat is zo belangrijk! Dat kan ik bijvoorbeeld met de echo, die ik zelf maak zodat ik ook meteen kan uitleggen wat ik gedaan heb en wat ik zie. Iedere patiënt krijgt hier dan ook standaard drie kwartier, één op één met de cardioloog. En ik merk dat de patiënten dat waarderen.’

‘Als cardioloog ben je dan ook geen god, je bent niet ineens de baas. Je staat volledig ten dienste van het welzijn van de mensen. Ja, daar is-ie weer hè, die drive? Altijd proberen om de wereld een beetje beter te maken…’

Tekst: John Hölsgens
Foto: Menno Baars
Fotografie: Hartkliniek

Dit artikel verscheen eerder in het Hartbrug Magazine.