Defecte ICD-draden kunnen gevaarlijke shocks veroorzaken: wat hartpatiënten moeten weten

Uit onderzoek van Nieuwsuur, de NOS, Investico en De Groene Amsterdammer blijkt dat bepaalde ICD-draden van fabrikant Biotronik mogelijk vaker defect raken dan verwacht. Het gaat om zogenoemde Linox ICD-draden, die sinds 2006 bij duizenden patiënten in Nederland zijn geïmplanteerd. Volgens onderzoekers kunnen problemen met deze draden leiden tot onterechte shocks en andere complicaties.

Hartpatiënten Nederland ontvangt naar aanleiding van de berichtgeving veel vragen van patiënten die zich zorgen maken over hun ICD of ICD-draden.

Wat zijn Linox ICD-draden?

Een ICD (Implanteerbare Cardioverter Defibrillator) is een apparaat dat ernstige hartritmestoornissen kan behandelen met elektrische impulsen of shocks. De ICD is via één of meerdere draden verbonden met het hart. Deze draden worden ook wel ICD-leads genoemd.

De Linox-draden van fabrikant Biotronik zijn jarenlang gebruikt bij Nederlandse hartpatiënten. Uit meerdere internationale onderzoeken blijkt dat deze draden mogelijk sneller defect raken dan gebruikelijk.

Welke problemen kunnen ontstaan?

Wanneer een ICD-draad niet goed functioneert, kan dit verschillende gevolgen hebben. Zo kunnen patiënten onterechte shocks ontvangen of kunnen controles afwijkingen laten zien die wijzen op slijtage of technische problemen.

Een ICD wordt vaak geplaatst bij patiënten met ernstige hartritmestoornissen of een verhoogd risico op een hartstilstand. Wanneer een ICD-lead niet goed functioneert, kan dit veel impact hebben op het dagelijks leven en het gevoel van veiligheid van patiënten.

In de berichtgeving van Nieuwsuur vertelt een patiënt dat hij binnen korte tijd tientallen shocks kreeg. Hij omschrijft dit als een zeer pijnlijke en ingrijpende ervaring.

Volgens onderzoekers kunnen onterechte shocks leiden tot psychologische klachten, extra ziekenhuiscontroles en in sommige gevallen medische complicaties.

Eerste signalen al jaren bekend

Cardiologen in binnen- en buitenland zagen al langere tijd signalen dat bepaalde Linox-draden sneller kapot konden gaan dan verwacht. Volgens de NOS was de Nederlandse Vereniging voor Cardiologie (NVVC) sinds 2014 op de hoogte van deze signalen.

De NVVC geeft aan dat het informeren van patiënten hierover een lastige afweging was, onder meer vanwege mogelijke onrust bij patiënten met ernstige hartziekten.

Onderzoeken naar defecte ICD-draden

In de afgelopen jaren verschenen meerdere onafhankelijke onderzoeken naar de prestaties van Linox ICD-draden. Volgens Nieuwsuur tonen tien onafhankelijke studies aan dat deze draden vaker defect raken dan gebruikelijk.

Een Nederlands multicenteronderzoek uit 2024 concludeerde dat de draden ruim drie keer vaker defect raakten dan wetenschappers acceptabel achten.

Reactie van fabrikant Biotronik

Biotronik laat in een reactie weten dat de Linox-draden volgens het bedrijf “veilig en betrouwbaar” zijn. Het bedrijf stelt de prestaties van de producten gedurende de gehele levenscyclus te evalueren en ziet geen aanleiding voor een veiligheidswaarschuwing.

Belang van thuismonitoring

Internationale richtlijnen adviseren sinds 2015 om ICD-patiënten waar mogelijk te volgen via thuismonitoring. Hierbij worden gegevens van het apparaat op afstand doorgestuurd naar het ziekenhuis. Hierdoor kunnen mogelijke problemen soms eerder worden opgemerkt.

Niet alle patiënten beschikken over thuismonitoring. Of monitoring op afstand in uw situatie wenselijk is, kunt u bespreken met uw cardioloog of ICD-team.

Wat kunt u doen als u een ICD heeft?

Maakt u zich zorgen naar aanleiding van de berichtgeving? In veel gevallen is er geen directe aanleiding tot actie. Wel kan het verstandig zijn om uw implantaatgegevens te controleren en eventuele vragen te bespreken met uw behandelend arts of ICD-team.

Bij acute klachten of onverwachte shocks moet u altijd direct contact opnemen met een arts of spoedeisende hulp.

Hoe weet u welk type ICD-draad u heeft?

Van iedere ICD worden de gegevens vastgelegd op een ICD-pasje dat patiënten na implantatie ontvangen. Hierop staan onder andere:

• het merk van de ICD;
• het type apparaat;
• en de gebruikte ICD-lead of draad.

Heeft u het pasje niet meer? Dan kan het ziekenhuis waar u onder controle bent deze gegevens meestal opnieuw opzoeken.

Wordt een ICD-draad preventief vervangen?

Een ICD-lead wordt doorgaans niet zonder duidelijke medische aanleiding vervangen. Het vervangen van een draad is een specialistische ingreep die ook risico’s met zich meebrengt.

Wanneer tijdens controles signalen ontstaan van slijtage of technische problemen, bekijken artsen zorgvuldig welke vervolgstappen nodig zijn. Soms is extra controle voldoende, soms kan aanvullend onderzoek of behandeling nodig zijn.

Vragen over uw ICD?

Heeft u vragen over uw ICD en/of bedrading? Neem dan contact op met uw cardioloog, ICD-verpleegkundige of de polikliniek waar u onder behandeling bent. Samen kan worden bekeken of aanvullende controle of extra onderzoek nodig is. Komt u er niet uit: u kunt ook altijd contact met ons opnemen. Wij helpen u verder. Telefoon: 085 081 1000 of mail ons: roermond@hartpatienten.nl

Heeft u ervaring met ICD-draden?

Bent u zelf drager van een ICD en heeft u negatieve ervaringen gehad die mogelijk verband houden met uw ICD-lead? Dan nodigen wij u uit om uw verhaal met ons te delen. Uw ervaringen kunnen helpen om beter inzicht te krijgen in wat er in de praktijk wordt ervaren door patiënten.

Uitgebreide achtergrondinfo:
– De Groene Amsterdammer: De Groene Amsterdammer
– NOS: NOS
– Internationale onderzoeken beschreven al jaren verhoogde defectpercentages bij Linox ICD-draden van fabrikant BIOTRONIK. Een groot onafhankelijk multicenteronderzoek uit 2024 sprak zelfs van een “opmerkelijk hoge en versnellende failure rate”: ScienceDirect