Etalagebenen (vaatziekte)

Etalagebenen is een vaatziekte waarbij de slagaders in de benen vernauwd zijn. Dit komt meestal door atherosclerose (slagaderverkalking). Door die vernauwing kan er tijdens inspanning minder zuurstofrijk bloed naar de beenspieren stromen. Daardoor kunnen de benen pijnlijk, zwaar en vermoeid aanvoelen.

Veel mensen merken de klachten vooral bij lopen. Zodra je stilstaat, hebben de spieren minder zuurstof nodig en neemt de pijn meestal weer af. De naam “etalagebenen” komt daar vandaan: mensen blijven soms even staan alsof ze naar een etalage kijken, totdat de kramp of pijn wegtrekt.

Het is belangrijk om te weten dat slagaderverkalking vaak niet alleen in de benen voorkomt. Als de bloedvaten in de benen zijn aangetast, is de kans groter dat dit ook op andere plekken in het lichaam speelt, zoals bij het hart of de hersenen. Daarom kan etalagebenen samengaan met een verhoogd risico op hart- en vaatziekten.

Oorzaken

Etalagebenen ontstaat meestal door slagaderverkalking. Factoren die dit proces versnellen of verergeren zijn onder andere:

• Diabetes
• Hypertensie (hoge bloeddruk)
• Overgewicht
• Verhoogd cholesterol
• Roken en weinig beweging (vaak ook belangrijke risicofactoren)

Hoe meer risicofactoren iemand heeft, hoe groter de kans dat de bloedvaten in de benen (en mogelijk ook elders) vernauwen.

Symptomen

De klachten ontstaan vooral bij inspanning, omdat de spieren dan meer zuurstof nodig hebben.

Veelvoorkomende symptomen zijn:

• Pijn, kramp, zwaar of vermoeid gevoel in de benen tijdens lopen, dat afneemt wanneer je stilstaat
• Koude voeten of een koud gevoel in de onderbenen
• Verdikte of brokkelige teennagels
• Wondjes aan benen of voeten die langzaam genezen

Als de vernauwing ernstiger wordt, kunnen klachten ook in rust optreden. In dat geval is het belangrijk om snel medisch advies in te winnen.

Behandeling

De behandeling is gericht op het verbeteren van de doorbloeding, het verminderen van klachten en het verlagen van het risico op verdere vaatproblemen.

Fysiotherapie (looptraining)

Een belangrijke en vaak eerste stap is gespecialiseerde looptraining bij een fysiotherapeut. Door regelmatig en op een veilige manier te oefenen, kunnen de spieren efficiënter met zuurstof omgaan en kan de loopafstand toenemen.

Ingrepen

Als de klachten ernstig zijn of onvoldoende verbeteren, kan een ingreep nodig zijn, zoals:

• Dotteren, waarbij de vernauwing wordt opgerekt (soms met stent)
• Bypass, waarbij een omleiding wordt gemaakt langs de vernauwing

Leefstijlveranderingen

Leefstijl is een belangrijk onderdeel van de behandeling:

• Stoppen met roken
• Afvallen bij overgewicht
• Meer bewegen (binnen de mogelijkheden)
• Aanpak van hoge bloeddruk, diabetes en cholesterol

Door risicofactoren te verminderen kan slagaderverkalking worden afgeremd en worden nieuwe problemen zoveel mogelijk voorkomen.