Atherosclerose

Atherosclerose, ook wel slagaderverkalking genoemd, is een aandoening waarbij de binnenwand van een bloedvat beschadigd raakt en ontstoken raakt. Op die plek kunnen vetten, cholesterol en andere stoffen zich ophopen. Deze ophoping wordt een plaque genoemd.

Na verloop van tijd kan zo’n plaque groter worden, waardoor het bloedvat vernauwt. In ernstige gevallen kan een bloedvat zelfs volledig afgesloten raken. Hierdoor kan het bloed minder goed of helemaal niet meer doorstromen, wat kan leiden tot ernstige hart- en vaatziekten.

Atherosclerose ontwikkelt zich meestal langzaam, over jaren of zelfs decennia.

Hoe ontstaat atherosclerose?

Atherosclerose begint vaak met kleine beschadigingen aan de binnenkant van de bloedvaten. Factoren zoals hoge bloeddruk, roken en een verhoogd cholesterol kunnen deze vaatwand beschadigen. Het lichaam reageert hierop met een ontstekingsreactie.

Op die plek:

• hopen vetten en cholesterol zich op
• ontstaat een verdikking van de vaatwand
• wordt het bloedvat steeds nauwer

Wanneer een plaque scheurt, kan er een bloedstolsel ontstaan dat het vat plotseling volledig afsluit.

Symptomen

Atherosclerose geeft vaak lange tijd geen klachten. Symptomen ontstaan meestal pas wanneer een bloedvat sterk vernauwd of afgesloten raakt. De klachten hangen af van de plaats in het lichaam waar de vernauwing zit.

• In het hart
• Pijn op de borst (angina pectoris)
• Bij volledige afsluiting: hartinfarct
• In de hersenen
• Hoofdpijn
• Concentratieproblemen
• Vergeetachtigheid
• Bij volledige afsluiting: beroerte
• In de benen
• Pijn bij lopen (etalagebenen)
• Koude voeten
• Slecht genezende wondjes

De ernst van de klachten hangt af van de mate van vernauwing en de snelheid waarmee deze ontstaat.

Behandeling

De behandeling van atherosclerose is gericht op het remmen van verdere vaatvernauwing en het verkleinen van de kans op ernstige complicaties.

Leefstijladviezen

Een gezonde leefstijl is essentieel:

• Niet roken
• Matig alcoholgebruik
• Gevarieerd en gezond eten
• Voldoende bewegen
• Gezond gewicht behouden

Medicatie

Medicijnen kunnen helpen om risicofactoren te behandelen:

• Bloeddrukverlagers
• Cholesterolverlagers
• Bloedverdunners

Ingrepen

Bij ernstige vernauwingen kan een medische ingreep nodig zijn:

• Dotterbehandeling om het bloedvat te openen
• Bypassoperatie om een omleiding rond de vernauwing te maken

Preventie

Omdat atherosclerose vaak langzaam ontstaat, kan vroegtijdige aandacht voor risicofactoren veel problemen voorkomen. Door bloeddruk, cholesterol en bloedsuiker goed te behandelen en gezond te leven, kan de kans op hart- en vaatziekten aanzienlijk worden verminderd.