Hypertensie (hoge bloeddruk)

Als het hart het bloed door het lichaam rondpompt, komt er druk op de bloedvaten te staan. Deze druk noemen we de bloeddruk. Bloeddruk wordt altijd gemeten in twee waarden: de bovendruk en de onderdruk.

De bovendruk (systole) wordt gemeten op het moment dat het hart samentrekt en bloed door de slagaders pompt.

De onderdruk (diastole) wordt gemeten op het moment dat het hart zich ontspant, tussen twee hartslagen in.

Bij hypertensie is de druk in de bloedvaten langdurig te hoog. Na verloop van tijd kunnen bloedvaten stijver worden en minder goed meebewegen. Dit vergroot de kans op hart- en vaatziekten, omdat het hart harder moet werken en de bloedvaten extra belast worden.

Wanneer spreekt men van hoge bloeddruk?

Bij een verhoogde bloeddruk is:

• de bovendruk hoger dan 140 mmHg, en/of
• de onderdruk hoger dan 90 mmHg.

Bloeddruk is niet de hele dag hetzelfde. Emoties, inspanning, stress, voeding en slaap hebben invloed. Daarom zijn vaak meerdere metingen op verschillende dagen nodig om te bepalen of er echt sprake is van hypertensie.

Oorzaken

De oorzaak van hoge bloeddruk is vaak niet precies aan te wijzen. Dit noemen artsen essentiële hypertensie. Wel zijn er factoren die de kans op hypertensie vergroten.

Veelvoorkomende oorzaken en risicofactoren zijn:

Ongezonde leefstijl (weinig bewegen, ongezonde voeding, overgewicht)

• Veel zout in de voeding
• Roken en overmatig alcoholgebruik
• Langdurige stress
• Erfelijke aanleg

Soms ontstaat hoge bloeddruk door een onderliggende aandoening, zoals problemen met de nieren of bepaalde hormonen. Dit wordt meestal verder onderzocht als daar aanwijzingen voor zijn.

Symptomen

Hoge bloeddruk geeft vaak lange tijd geen duidelijke klachten. Daarom wordt het ook wel een ‘stille’ aandoening genoemd. Toch kunnen sommige mensen wél symptomen ervaren, zoals:

• Duizeligheid
• Hoofdpijn
• Pijn op de borst
• Kortademigheid
• Rusteloosheid
• Oorsuizen

Bij plotselinge of ernstige klachten is het belangrijk om contact op te nemen met een arts.

Behandeling

De behandeling van hypertensie is gericht op het verlagen van de bloeddruk en het verminderen van risico’s op hart- en vaatziekten.

Leefstijladviezen

Vaak is de eerste stap:

• Gezond en gevarieerd eten (minder zout)
• Afvallen bij overgewicht
• Regelmatig bewegen
• Stoppen met roken
• Minder alcohol
• Stress verminderen en voldoende slapen

Medicatie

Als leefstijlmaatregelen niet voldoende helpen, kan medicatie nodig zijn. Veelgebruikte middelen zijn:

Plaspillen (diuretica): helpen het lichaam vocht en zout uit te scheiden

Bètablokkers: verlagen het hartritme en verminderen de belasting van het hart

RAS-remmers: remmen de aanmaak van hormonen die de bloeddruk verhogen

Calciumantagonisten: zorgen voor vaatverwijding en beïnvloeden de kracht/frequentie van het kloppen van het hart

Vaak is een combinatie van medicijnen nodig om de bloeddruk goed onder controle te krijgen.