Hartinfarct (hartaanval)

Een hartinfarct, ook wel hartaanval of myocardinfarct genoemd, is een ernstige en acute aandoening waarbij een deel van de hartspier beschadigd raakt. Dit gebeurt doordat de bloedtoevoer naar dat deel van het hart plotseling wordt afgesloten. Het hart krijgt dan onvoldoende zuurstof, waardoor hartspiercellen afsterven en het hart minder goed kan functioneren.

Wat gebeurt er bij een hartinfarct?

Rondom het hart lopen de kransslagaders, die de hartspier van zuurstofrijk bloed voorzien. Door slagaderverkalking kunnen deze bloedvaten steeds nauwer worden. Als een vernauwd bloedvat plotseling volledig afsluit door een bloedstolsel, ontstaat er een hartinfarct. Hoe langer deze afsluiting duurt, hoe groter de schade aan de hartspier.

Oorzaken en risicofactoren van een hartinfarct

De belangrijkste oorzaak van een hartinfarct is slagaderverkalking. Hierbij hopen vetten, cholesterol en andere stoffen zich op in de vaatwand. Hierdoor wordt de bloedstroom beperkt en kan er gemakkelijker een bloedprop ontstaan.

Belangrijke risicofactoren zijn:

• Een hoog cholesterolgehalte;
• Hoge bloeddruk;
• Roken;
• Diabetes;
• Overgewicht en weinig beweging;
• Langdurige stress;
• Erfelijke aanleg voor hart- en vaatziekten;
• Ongezonde voeding en overmatig alcoholgebruik.

Vaak spelen meerdere risicofactoren tegelijk een rol. Hoe meer risicofactoren iemand heeft, hoe groter de kans op een hartinfarct.

Symptomen van een hartinfarct

De klachten bij een hartinfarct kunnen per persoon verschillen. Soms beginnen de symptomen plotseling, maar het is ook mogelijk dat er vooraf al waarschuwingstekenen zijn.

Veelvoorkomende symptomen

• Drukkende, knellende of brandende pijn op de borst, die langer dan enkele minuten aanhoudt;
• Uitstraling van pijn naar de linkerarm, schouder, nek, kaak of rug;
• Kortademigheid of een benauwd gevoel;
• Misselijkheid, braken of zweten;
• Duizeligheid of een licht gevoel in het hoofd.

Minder typische klachten

Bij vrouwen, ouderen en mensen met diabetes kan een hartinfarct zich anders uiten. Zij ervaren soms:

• Pijn in de bovenbuik, rug of kaak;
• Extreme of plotselinge vermoeidheid;
• Kortademigheid zonder duidelijke borstpijn;
• Een onrustig of angstig gevoel.

Bij deze klachten is het belangrijk om direct medische hulp in te schakelen. Snel handelen kan levens redden en blijvende schade aan het hart beperken.

Diagnose

In het ziekenhuis wordt onderzocht of er sprake is van een hartinfarct. Dit gebeurt meestal met:

• Een hartfilmpje (ECG) om afwijkingen in het hartritme te meten;
• Bloedonderzoek om schade aan de hartspier vast te stellen;
• Soms aanvullend onderzoek om de kransslagaders in beeld te brengen.

Behandeling na de diagnose hartinfarct

Een hartinfarct is een spoedgeval en moet zo snel mogelijk worden behandeld. Het doel van de behandeling is het herstellen van de bloedtoevoer naar het hart en het beperken van verdere schade.

Acute behandeling

• Dotteren, waarbij het afgesloten bloedvat wordt opgerekt;
• Plaatsing van een stent om het bloedvat open te houden;
• Medicatie, zoals bloedverdunners en pijnstillers;
• Medicijnen om de bloeddruk en het cholesterol te verlagen.

Nazorg en herstel
Na een hartinfarct volgt vaak een periode van hartrevalidatie. Hierbij krijgt iemand begeleiding bij:

• Het veilig opbouwen van beweging;
• Het aanpassen van leefstijl;
• Omgaan met emoties en stress.

Daarnaast is langdurig gebruik van medicijnen vaak nodig om een nieuw infarct te voorkomen.

Hartinfarct preventie

Het risico op een hartinfarct kan worden verkleind door:

• Niet te roken;
• Gezond en gevarieerd te eten;
• Regelmatig te bewegen;
• Een gezond gewicht te behouden;
• Bloeddruk, cholesterol en bloedsuiker goed onder controle te houden.

Door tijdig aandacht te besteden aan leefstijl en risicofactoren kan de kans op een hartinfarct aanzienlijk worden verminderd.