Aortaklepstenose

Aortaklepstenose is een aandoening waarbij de aortaklep van het hart vernauwd is. Deze klep regelt de bloedstroom vanuit de linkerhartkamer naar de aorta, de grote lichaamsslagader. Wanneer de aortaklep niet goed opent, kan het hart het bloed moeilijker het lichaam in pompen.

Aortaklepstenose ontwikkelt zich vaak geleidelijk. In het begin zijn er meestal weinig of geen klachten, maar naarmate de vernauwing ernstiger wordt, kan dit grote gevolgen hebben voor de werking van het hart.

Wat gebeurt er bij aortaklepstenose?

Bij een gezonde aortaklep openen de klepbladen zich volledig bij iedere hartslag. Bij aortaklepstenose zijn deze klepbladen verdikt, verkalkt of stijver geworden. Hierdoor openen ze niet meer goed en ontstaat er een vernauwing.

Het hart moet hierdoor harder werken om voldoende bloed door het lichaam te pompen. Op de lange termijn kan dit leiden tot verdikking van de hartspier en uiteindelijk tot hartfalen of ritmestoornissen.

Oorzaken van aortaklepstenose

Aortaklepstenose kan verschillende oorzaken hebben. De meest voorkomende zijn:

• Verkalking van de aortaklep, vooral op latere leeftijd;
• Aangeboren afwijkingen, zoals een aortaklep met twee in plaats van drie klepbladen;
• Reumatische hartziekte, als gevolg van een eerdere infectie;
• Slijtage van de hartklep door langdurige belasting van het hart.

De kans op aortaklepstenose neemt toe met de leeftijd, maar ook jongere mensen kunnen ermee te maken krijgen, vooral bij aangeboren klepafwijkingen.

Symptomen van aortaklepstenose

In een vroeg stadium veroorzaakt aortaklepstenose vaak geen klachten. Naarmate de vernauwing ernstiger wordt, kunnen de volgende symptomen optreden:

• Kortademigheid, vooral bij inspanning;
• Vermoeidheid en verminderd uithoudingsvermogen;
• Pijn of druk op de borst;
• Duizeligheid of flauwvallen, vooral bij inspanning;
• Hartkloppingen.

Het optreden van deze klachten is een belangrijk signaal dat de aandoening ernstiger wordt en behandeling noodzakelijk kan zijn.

De diagnose aortaklepstenose

Aortaklepstenose wordt meestal ontdekt tijdens een lichamelijk onderzoek, waarbij een arts een hartruis kan horen. Om de diagnose te bevestigen en de ernst vast te stellen, kan aanvullend onderzoek worden gedaan, zoals:

• Een echo van het hart om de werking van de aortaklep te beoordelen;
• Een hartfilmpje (ECG);
• Eventueel aanvullend beeldvormend onderzoek.

Op basis van deze onderzoeken kan de arts bepalen hoe ernstig de vernauwing is en welke behandeling het meest geschikt is.

Behandeling van aortaklepstenose

De behandeling hangt af van de ernst van de vernauwing en de aanwezigheid van klachten.

Wanneer nog geen ingreep nodig is
Bij milde aortaklepstenose zonder klachten is meestal nog geen directe behandeling nodig. Regelmatige controles zijn dan belangrijk om te volgen of de aandoening verergert.

Wanneer wel behandeling nodig is
Bij ernstige aortaklepstenose of duidelijke klachten kan een ingreep noodzakelijk zijn, zoals:

• Vervanging van de aortaklep via een operatie;
• Een katheterbehandeling (TAVI), waarbij een nieuwe klep via de lies wordt geplaatst;
• Medicatie ter ondersteuning van het hart, al verhelpt dit de vernauwing zelf niet.

Het doel van de behandeling is het verbeteren van de bloeddoorstroming en het verminderen van klachten.

Leven met aortaklepstenose

Veel mensen kunnen in de beginfase goed leven met aortaklepstenose. Het is belangrijk om klachten serieus te nemen en regelmatig onder controle te blijven bij een arts of cardioloog. Een gezonde leefstijl, voldoende beweging binnen de eigen grenzen en het volgen van medisch advies dragen bij aan een betere kwaliteit van leven.

Preventie van aortaklepstenose

Aortaklepstenose is niet altijd te voorkomen. Wel kunnen risicofactoren voor hart- en vaatziekten worden beperkt door:

• Gezond te leven;
• Niet te roken;
• Bloeddruk en cholesterol goed te laten controleren.

Vroege opsporing en goede begeleiding helpen om complicaties te voorkomen.