Overbehandeld

Anders gezegd: er worden medische verrichtingen uitgevoerd waarvan nut en noodzaak niet - of althans niet meer- vaststaan. Een patiënt zou er in wezen voor niets aan worden blootgesteld.

Onder ‘overbehandeling’ wordt bijvoorbeeld een methode verstaan die naar nieuwe wetenschappelijke inzichten inmiddels is achterhaald, geen echte medische voordelen voor de patiënt oplevert, maar tóch nog steeds wordt toegepast. Dat gebeurt. Dit, omdat de behandelende dokter jarenlang op die manier heeft gewerkt en er nog steeds vertrouwen in heeft. Of een beetje kwaaddenkend: er nog altijd het financiële gewin van ziet en de onwetende patiënt weet te overtuigen dat de therapie of de ingreep nodig is. Want ook dat gebeurt.

Voorbeeld van zo’n behandeling die al tientallen jaren wordt gedaan maar waarover intussen verschillend wordt gedacht is: het knippen van keelamandelen. Ik herinner me nog dat als kind mijn keel- én neusamandelen verwijderd werden in het Binnengasthuis in Amsterdam. Was ellendig. Verschillende deskundigen zeggen nu: behandeling heeft geen nut. Verwijderen van amandelen zou mogelijk een negatieve invloed hebben op het afweersysteem.

Met het wegsnijden van dit soort ‘nodeloze’ therapieën kan geld worden bespaard, vindt het College voor Zorgverzekeringen (CVZ) en vindt eveneens de demissionair minister voor Volksgezondheid, dr. A. Klink. Logisch, de bewindsman moet immense bezuinigingen realiseren.

Meest actuele voorbeeld van ‘overbehandeling’ is het plaatsen van een zogeheten ‘stent’ na een dotterbehandeling, teneinde dichtgeslibde kransslagaderen weer te openen. Een stent is een minuscuul buisje van edelmetaal waarmee het weer toegankelijke maar verzwakte hartbloedvat als het ware wordt gestut. CVZ fronst zijn wenkbrauwen, want: ,,Bijna de helft (44 procent) van alle stents wordt onnodig geplaatst.”

Minister Klink zegt dat als dit waar is hij ongeveer € 140 miljoen per jaar kan besparen op dergelijke nodeloos ingebrachte stents. ,,Ik bezuinig liever op dit soort dingen dan dat ik het eigen risico ophoog”, zei hij.

Maar als dergelijke stents klaarblijkelijk te pas en te onpas worden geplaatst, patiënten soms ook te vaak worden gedotterd (terwijl een operatie meer effect zou hebben), dan is het mij werkelijk een raadsel waarom Ab Klink vorig jaar is gezwicht voor de bedenkelijke lobby om het aantal dottercentra in Nederland sterk uit te breiden, hetgeen inmiddels is gebeurd.

Veel geld had bespaard kunnen worden door deze nodeloze uitbreiding niet te realiseren en de medische expertise in het dotteren tot de toen bestaande centra te beperken. Hoezo overbehandeling…?!

Deze column van René Steenhorst verscheen 18 mei in de Telegraaf.