Hartgeheim van Kreta ontrafeld
Maar hoe anders is dat nu. Kretenzers (de inwoners van Kreta) krijgen deze ziekten nu net zo veelvuldig als andere Grieken. Hun vroegere blakende gezondheid was te danken aan een combinatie van zeer gezonde voeding en veel beweging. Dat zegt de in Nederland woonachtige Griekse onderzoekster dr. Constantine Vardavas van de Universiteit van Maastricht.
In het Research Magazine van de Universiteit Maastricht legt Vardavas, die onlangs op haar onderzoek promoveerde, de oorzaak van deze veranderingen uit: ,,Op Kreta was eeuwenlang het beroemde Mediterrane dieet gangbaar. Dit bestond uit brood, fruit, deels wilde groenten, olijfolie, wat vis, weinig melkproducten en nauwelijks rood vlees. De bevolking at eigenlijk alleen seizoensproducten uit de streek die ze zelf teelden. Het betekende bovendien hard werken. Het belangrijkste element van het dieet was olijfolie, dat bijna 40 procent van de dagelijkse inname aan calorieën voor zijn rekening nam. Daarnaast schreef hun Orthodox Christelijke geloof bijna tweehonderd vastendagen per jaar voor. In die vastenperiodes mocht de gelovige bevolking geen dierlijk voedsel, melkproducten of vis consumeren. Een deel van het jaar leefden de Kretenzers dus vrijwel vegetarisch.” De uiteindelijk funest uitpakkende veranderingen in het ’ziektebeeld’ op het eiland werd veroorzaakt door een combinatie van factoren, zegt Constantine Vardavas nu. Op verzoek van de eiland-overheid verrichtte zij onderzoek naar de achtergronden en oorzaken van het fenomeen. ,,In de jaren zeventig ontwikkelde het toerisme zich enorm op Kreta. Dat betekende de komst van grote supermarkten met geïmporteerde voedselproducten. Daarnaast gingen de Kretenzers steeds minder strikt om met de regels van het vasten. Minstens zo belangrijk is dat boeren zijn overgegaan op gecultiveerde en winstgevende producten en minder tijd gingen besteden aan het telen van eigen groenten en fruit, terwijl ze in de jaren zestig hun eigen producten teelden en consumeerden. Naar de supermarkt gaan en voedsel kopen in plaats van hard op het land te werken voor voldoende eten voor de hele familie, was stukken eenvoudiger.”
En zij besluit met een treffend voorbeeld: ,,Er waren nog andere veranderingen. Tot in de jaren zestig liepen de boeren gemiddeld twaalf kilometer per dag naar hun velden. Nu rijden ze daar per auto naartoe. Zelfs de herders, ooit de gezondste mensen van Kreta, gaan op de motor naar hun kuddes.”
Hartpatienten nieuwsoverzicht
-
Huisarts komt met tegeneis in proces RIVM/Coutinho
Capelle aan de IJssel - Huisarts Hans van der Linde dagvaardt vandaag bij de rechtbank van Middelburg de minister van VWS Edith Schippers
Lees verder -
Gevonden: genen die bloeddruk verhogen!
LONDEN – Het mechanisme achter het ontstaan van hoge bloeddruk bij de mens wordt door wetenschappers inmiddels iets beter begrepen.
Lees verder -
Een visje per week doet ‘t!
WAGENINGEN - Mensen die één portie vis per week eten, hebben de helft minder risico op een dodelijke hartziekte dan mensen die minder dan één keer per maand vis eten.
Dat stelt de Nederlandse onderzoekster Janette de Goede. Dezer dagen promoveerde zij op haar studie naar het mogelijke verband tussen omega-3-vetzuren uit vis en plantaardige bronnen, én het risico op hartinfarcten en beroertes. Zij deed dit aan de Universiteit van Wageningen.
Veel vis en visvetzuren eten, kan het risico om te overlijden aan hart- en vaatziekten halveren. De resultaten van haar studie sluiten aan bij eerder wetenschappelijk onderzoek, waaruit blijkt dat visvetzuren vooral beschermen tegen ernstige hartritmestoornissen, aldus meldt het Voedingscentrum in Den Haag. Die ritmeproblemen spelen regelmatig een rol bij een dodelijk hartinfarct.
,,Het lijkt erop dat een kleine hoeveelheid vis(vetzuren) in de voeding al gezondheidswinst kan opleveren. Denk aan één portie per week”, zegt ir. De Goede. In Nederland wordt relatief weinig vis gegeten. Voor de meeste Nederlanders is het al lastig om één keer per week vis op het menu te zetten.
Omega-3-vetzuren komen niet alleen voor in vis, maar ook in plantaardige producten, zoals oliën (onder andere lijnzaadolie en sojaolie) en walnoten. Deze plantaardige variant heet alfa-linoleenzuur en kan mogelijk beschermen tegen beroerte, zo blijkt uit het onderzoek. Dit is het eerste onderzoek naar de inname van alfa-linoleenzuur en het risico op beroerte, dus harde conclusies kunnen er nog niet uit worden getrokken.
Het onderzoek van De Goede is gebaseerd op een vragenlijst naar het eetpatroon van ruim 20.000 volwassenen uit Amsterdam, Doetinchem en Maastricht en een registratie van het aantal gevallen van hart- en vaatziekten onder hen, gedurende tien jaar.
-
’Bloeddrukpil ’s avonds innemen is beter’
VIGO (Spanje) – Patiënten die geneesmiddelen gebruiken vanwege een chronische ziekte of aandoening, nemen die middelen dikwijls in op vaste tijdstippen. Dit vanwege een noodzakelijke, regelmatige toevoeging van de werkzame stof aan de bloedspiegel.
Maar volgens Spaanse onderzoekers hebben ook medicijnen, in zekere zin, zo hun duidelijke voorkeur voor een vast dagdeel. Ze werken gewoon beter onder bepaalde omstandigheden.Neem nu bijvoorbeeld medicatie tegen hoge bloeddruk (hypertensie). Wie een dergelijk medicament ’s avonds slikt, in plaats van in de ochtenduren, loopt volgens de Spanjaarden aanzienlijk minder kans om uiteindelijk te overlijden aan een hartinfarct, een beroerte of aan algeheel hartfalen.
Bij gezonde mensen dipt ’s nachts de bloeddruk met 10 procent tot 20 procent. ’Non-dippers’, dus mensen bij wie de bloeddruk tijdens de nacht niet is zoals hij zou moeten zijn, zijn dan ook kwetsbaarder voor ’cardiovasculaire gebeurtenissen’, zoals een hartaanval of een beroerte, zo zeggen de onderzoekers. Bovendien heeft een aantal mensen vrij kort na het innemen van de bloeddrukverlagende geneesmiddelen last van wat vermoeidheid of futloosheid, soms zijn zij wat draaierig. Dat effect is er voor wie de middelen in de morgen inneemt. Wie ze ’s avonds slikt ligt tegen dan al in bed.
Al langer is bekend dat de uitwerking op de bloeddruk afhangt van het moment waarop de geneesmiddelen worden ingenomen. Maar deze nieuwe Spaanse studie, waaraan door de Universiteit van Vigo ruim vijf jaar is gewerkt, is de eerste in zijn soort die duidelijk maakt dat inname in de avonduren zelfs zeer gunstige gevolgen kan hebben voor de gezondheid van de gebruiker.
De resultaten van de studie kunnen worden toegevoegd aan het groeiende bewijs dat het afstemmen van timing en dosering op de biologische ritmes van het lichaam tot een betere werking met minder ongewenste neveneffecten leidt.
De Spaanse onderzoeksgroep volgde ruim 2150 personen met een chronische nieraantasting en een verhoogde bloeddruk. De helft van hen nam de bloeddrukverlagende geneesmiddelen tegen de tijd dat zij aanstalten maakten om naar bed te gaan. De andere ’s groep deed dat ’s morgens, direct na het opstaan of tijdens het nuttigen van het ontbijt. ,,Na 5 jaar en vier maanden studie bleek de bloeddruk beter onder controle te zijn in de groep gebruikers die hun bloeddrukpillen vóór het naar bed gaan innam.
,,In deze specifieke groep werden uiteindelijk veel minder (70 procent) hartinfarcten, beroertes, hartfalen en sterfgevallen door hart- en vaataandoeningen gemeten,” zegt onderzoeker Ramón C. Hermida, directeur van de laboratoria voor biotechnologie en chronobiologie laboratoria van de Universiteit van Vigo. Hij spreekt van ,,een grote winst die niets kost, alleen maar het verleggen vergt van het moment van inname.” -
Hartproblemen bij overlevers
Een op de acht overlevenden van kinderkanker die bestraald zijn én behandeld werden met anthracyclines, heeft dertig jaar later een ernstige
Lees verder