Zorgverzekeraar als ziekenhuisdirecteur

Het door haar gebruikt argument is dat een patiënt moet kunnen kiezen naar welk ziekenhuis hij gaat. Daarnaast roept hij luidkeels dat ,,participatie de dynamiek uit de zorg haalt”. Neem mij bij dat laatste niet kwalijk, maar volgens mij is het juist de politiek die de dynamiek uit de zorg haalt en dit al jarenlang.
In de jaren tachtig riep de politiek dat de kosten in de gezondheidszorg moesten worden teruggebracht. Een kind kon aanvoelen dat dit niet zou lukken bij een toenemende en een ouder wordende bevolking. De politiek voerde dit uit door ziekenhuizen en medici te demotiveren harder te werken.  Daardoor werd, op zijn beurt, de patiënt gedemotiveerd om hulp te vragen want hij werd toch niet geholpen. Het gevolg waren de wachtlijsten en er waren zelfs politici die dit verdedigden met het argument dat ook een bedrijf ‘voorraden’ moet hebben om te kunnen werken.

Na een uitspraak van het Europese Hof in de jaren negentig gingen de grenzen open en konden de Nederlandse patiënten zich ook in het buitenland laten helpen wanneer zij in eigen land moesten wachten. Toen werd de politiek wakker, maar vooral vanwege de dreigende onbeheersbaarheid van de gezondheidszorg. Het gevolg was dat de politiek toen begon te roepen dat de wachtlijsten moesten worden aangepakt. Het kwaad was echter al geschied, want de zorgsector was inmiddels log, traditioneel en bureaucratisch geworden,
De dynamiek was er uit, zal ik maar zeggen.

Omdat de politiek een drietal jaren geleden begon te praten over marktwerking, hebben de zorgverzekeraars een sturende rol aangenomen. Ik moet hierbij overigens opmerken dat zorgverzekeraars meer hebben dan dat. Kijkend naar uitspraken van gerechtelijke procedures van patiënten tegen zorgverzekeraars, dan blijkt dat de zorgverzekeraar ook een wettelijke verantwoordelijkheid heeft ten aanzien van de patiënt. De patiënt is nu eenmaal verzekerd en betaalt daar geld voor. De zorgverzekeraar is daarom verplicht tot een behoorlijke contraprestatie. Zorgplicht noemt men dat. Een dergelijke overeenkomst heeft de patiënt niet met een arts of met de overheid. Met de arts sluit de patiënt een behandelovereenkomst.

Feitelijk mag het dus een normale zaak genoemd worden dat de zorgverzekeraars de ‘touwtjes’ in handen nemen. Zij nemen eindelijk hun verantwoordelijkheid!
Verzekeraars gaan nu oden wat de politiek niet is gelukt, namelijk kwaliteit bewaken, wachtlijsten aanpakken en zorg goedkoper maken.

Sinds het afsluiten van contracten tussen zorgverzekeraars en ziekenhuizen is van een vrije ziekenhuiskeuze al niet echt meer sprake. Ook de kortingsacties van zorgverzekeraars bij voorkeurziekenhuizen onderstrepen dat. De opmerkingen van mevrouw Schippers komen dus als ‘mosterd na de maaltijd’. Ziekenhuisovernames door belangengroeperingen, zorgverzekeraars of dokters is in de VS al vele jaren het geval. Volgens mijn informatie zou dit efficiency in de hand werken en kostenbesparend zijn omdat als eerste het mes wordt gezet in overbodigheden. Onder dat laatste vallen onderzoekingen en zelfs hele behandelingen. Maar ook het snel en zonder fouten opereren, het verminderen van medische missers en het voorkomen van complicaties vallen daaronder.
Laten we blij zijn dat er weer nieuwe dynamiek is in de zorg!

(Deze column van Prof. dr. Olaf Penn, hartchirug, verscheen op 27 januari jl. in Dagblad de Telegraaf – http://www.telegraaf.nl/)