Waarom niet besparen op medicijnen?

Hij denkt dat te halen bij de zorg, maar waarom niet voor een groot deel bij de kosten voor geneesmiddelen?

Nederland betaalt jaarlijks ruim € 1 miljard teveel aan geneesmiddelen als gevolg van slimme verkoopstrategie van fabrikanten. Daaraan tegenspel bieden, is niet zo eenvoudig. Veel pogingen zijn in het verleden gestrand op de invloed van de farmaceutische industrie. Als alternatief voor de aangekondigde bezuinigingen kan worden bespaard op geneesmiddelen. Minister Klink ondernam dit jaar al een mislukte poging om € 200 miljoen te besparen op dure cholesterolverlagers, zoals Lipitor en Crestor. Die middelen werken niet beter dan het vertrouwde simvastatine en zijn dertig keer zo duur. Artsen zouden die dure middelen volgens hun eigen richtlijnen alleen bij uitzondering moeten voorschrijven. Voordat die regels verschenen, werden ze echter al massaal voorgeschreven als gevolg van misleidende marketing. De receptuur werd veelal niet aangepast aan de richtlijnen.
 

De bewindsman dacht daarin verandering te kunnen brengen door een papierwinkel in het leven te roepen. Artsen moesten voor iedere patiënt afzonderlijk verklaren dat het recept berustte op uitzonderingen volgens de richtlijnen. Dat weigerden zij op advies van hun beroepsorganisaties met als argument dat een recept al betekent dat sprake is van een uitzondering. Achteraf een onjuist argument gelet op de honderdduizenden recepten sindsdien.

Klink kan natuurlijk niet berusten in voorschrijfgedrag dat de gemeenschap jaarlijks onnodig € 200 miljoen kost. Hij zal het dus anders moeten aanpakken. Niet alleen op cholesterolverlagers valt veel te besparen. Ook op andere geneesmiddelen, zoals de maagzuurremmer Nexium. Dat middel kost de gemeenschap nodeloos ruim € 70 miljoen per jaar. Hoe is dat mogelijk?

Als eerste maagzuurremmer kwam het onvolprezen en nooit verbeterde omeprazol op de markt. Toen dit patent afliep, lanceerde de fabrikant een variant. In feite was die precies hetzelfde als omeprazol, maar toch werd er patent op verleend in Amerika. Volgens velen ten onrechte, want er was geen sprake van een nieuw geneesmiddel. Toch maakte de fabrikant een pil, Nexium gedoopt, met daarin alleen de werkzame stof, die dus ook in omeprazol zit. Geen enkel verschil in werking dus. Met intensieve marketing werd er bij artsen ingehamerd dat Nexium beter werkt dan omeprazol en zij slikten het massaal: de artsen en de patiënten. Nog steeds denken sommige artsen dat Nexium in enig opzicht beter is dan omeprazol. Nexium is meer dan vijf keer zo duur als omeprazol.

De fabrikant levert Nexium met 99 procent korting aan ziekenhuizen. Dáárom krijgen hun patiënten deze maagzuurremmer te slikken, die zij na ontslag blíjven gebruiken. Een succesvolle verkoopstrategie, die onze gemeenschap op hoge kosten jaagt. Op Nexium kan € 70 miljoen per jaar worden bespaard.

Geld, uitgegeven aan medicijnen, verdwijnt naar moederbedrijven van farmaceutische multinationals. Het wordt onttrokken aan onze economie en is dus uiterst geschikt om op te bezuinigen in tijden van recessie.

Nefarma, de belangenorganisatie van producenten, zal ongetwijfeld bezwaar maken tegen bezuinigen op geneesmiddelen en mogelijk net als in het verleden dreigen met een verplaatsen van activiteiten naar het buitenland.

De vestigingen in Nederland van deze multinationals zijn verkoopkantoren met grote invloed, die zich vrijwel niet bezighouden met onderzoek en ontwikkeling van geneesmiddelen. Die niet opgeheven zullen worden, want dan daalt de omzet en de winst. Een loos dreigement dus, waarvoor niet als in het verleden moet worden gezwicht. Minister Klink kan zijn tanden zetten in de prijzen en bijten.

* H.J. van der Linde is huisarts te Capelle a/d IJssel
(Deze opinie verscheen op 12 mei jl. in Dagblad de Telegraaf – http://www.telegraaf.nl/).