Preventieve geneesmiddelen verlagen die te hoge waarden. Maar waar het echt om gaat, is de vraag of dat ook leidt tot minder ziekte en een langer leven. Zijn die geneesmiddelen dáár ook op getest? Het opmerkelijke antwoord luidt: nee, vaak niet.
Preventieve geneesmiddelen worden toegelaten tot de markt als zij risicofactoren kunnen verlagen. Niemand hoeft aan te tonen dat verlaging van risicofactoren ook leidt tot minder ziekte en langer leven. Dit gebrek aan onderzoek heeft wereldwijd honderdduizenden mensen het leven gekost. Geneesmiddelen die meer kwaad dan goed deden, werden pas van de markt gehaald op een moment dat miljoenen mensen ze al slikten als gevolg van intensieve marketing. Na jaren bleek uit onderzoek dat het middel niet levensverlengend, maar levensbekortend werkte. Dat alles gebeurt nog steeds.
Geldelijk gewin is de drijfveer: zoveel mogelijk winst voordat het patent van het middel is verlopen.
Crestor
Een recent rapport van de Gezondheidsraad hekelt in dat verband de cholesterolverlager Crestor van AstraZeneca. Het middel is al zeven jaar op de markt en nog steeds is er geen onderzoek dat aantoont dat het middel werkelijk leidt tot minder ziekte en langer leven, aldus de strekking van het rapport. Het nuttig effect van Crestor is dus niet bewezen. Het zou zowel levensverlengend als levensbekortend kunnen werken.
Dat is natuurlijk belangrijke informatie voor de meer dan 100.000 gebruikers in Nederland, die beter af zijn met het wel bewezen effectieve Simvastatine of Pravastatine. Huisartsen zetten patiënten momenteel massaal over op deze goedkope en effectieve middelen. Ook de peperdure cholesterolverlager Lipitor wordt op grote schaal door huisartsen verlaten. Dat middel werkt niet beter en gaf meer bijwerkingen, bleek uit een grote studie.
Het zijn vooral medisch specialisten die Lipitor en Crestor voorschreven. Waarom deden zij dat? Dat heeft alles te maken met deelname aan door de farmaceutische industrie georganiseerde nascholingen en congressen. Zij werden daarbij misleid door professoren en andere medische opinieleiders die profijtelijke relaties hebben met de industrie. Gelukkig breekt het besef door in Nederland dat dringend behoefte is aan onafhankelijke nascholing van zowel specialisten als huisartsen.
Avandia is ook een geneesmiddel dat met hulp van intensieve marketing meteen aan miljoenen mensen werd voorgeschreven. Deze tabletten verlagen te hoge bloedsuikerwaarden bij diabetespatiënten. Maar leidt het slikken van Avandia ook tot minder ziekte en langer leven? Dat werd, ongelofelijk maar waar, niet eerst onderzocht. Avandia werd in Nederland vooral voorgeschreven door internisten, nageschoold door de farmaceutische industrie.
In Amerika slikte binnen de kortste keren de meerderheid van de diabetespatiënten Avandia. In 2006 voor 2,6 miljard dollar.
[Intensieve marketing medicijnen, die niet goed zijn onderzocht]
Het jaar daarop bleek uit onderzoek dat Avandia de kans op hartaanvallen sterk verhoogt. Nog steeds slikken echter miljoenen Amerikanen en duizenden Nederlanders het middel.
Afgelopen maand publiceerde een Amerikaanse senaatscommissie een diepgaand onderzoek met als conclusie dat het middel van de markt moet worden gehaald vanwege de vele tienduizenden hartdoden.
Volgens het rapport kende fabrikant GlaxoSmithKline (GSK) al jaren de mogelijke gevaren van het middel. In plaats van patiënten te waarschuwen, intimideerde GSK onafhankelijke artsen en werkte GSK de gevaren van het middel onder tafel. Het senaatrapport concludeert dat hier opnieuw sprake is van infaam gedrag van de industrie.
Het met veel marketinggeweld introduceren van medicijnen zonder voldoende onderzoek betekent dat mensen gebruikt worden als proefkonijn. Wanneer wordt aan deze praktijken eindelijk een halt toegeroepen?
* Hans van der Linde is huisarts in Capelle a/d IJssel
Dit artikel verscheen eerder in de Telegraaf van 13 april 2010.
Lees ook het interview met Hans van der Linde over dit onderwerp, dat eerder verscheen in Hartbrug-Magazine.
