Bloedvaten komen straks uit het laboratorium
Amerikaanse onderzoekers zijn erin geslaagd uit menselijke huidcellen goed functionerende bloedvaten te kweken. De bloedvaten zijn tot stand gekomen met behulp van ‘tissue engineering’, een nieuwe spectaculaire techniek die zich het beste laat omschrijven als ‘weefsel-nieuwbouw’.
Een proefdierenkolonie van ratten in het laboratorium van het commerciële bedrijf Cytograft Tissue Engineering in Novato, California, loopt, aldus de krant de Telegraaf, al een tijdje rond met in zich stukjes van deze kunstmatig gefabriceerde bloedvaten. Naar verluidt doen de bloedvaatjes hun werk naar behoren en vertonen na enkele maanden nog altijd geen lekkages of andersoortige problemen.
De betreffende onderzoekers meldden hun bijzondere bevindingen tijdens de 75ste editie van het wereldcongres van de American Heart Association in Chicago. De techniek die zij gebruiken behelst het wegnemen van lichaamscellen die in het laboratorium worden gemanipuleerd tot cellen waaruit (slag)aders gebouwd kunnen worden. De cellen groeien in een kweekmedium rond een buisje waardoor ze hun holle vorm krijgen. Bijzonder is eveneens dat de weefseltechnici er ook in zijn geslaagd de kunstvaten een ‘natuurlijke’ binnenbekleding van endotheelcellen te geven. Dat endotheellaagje is cruciaal voor een bloedvat: het voorkomt stolling, maar het kan ook tot stolling aansporen als dit gewenst is.
De medisch-directeur van de Nederlandse Hartstichting, de cardioloog dr. V. Manger Cats, die deelnam aan de conferentie met 30.000 deelnemers, duizend sprekers en 4.000 presentaties van wetenschappelijk onderzoek, toonde zich enthousiast over deze techniek: "Als dit gaat werken, kan het erg veel mogelijkheden opleveren. Niet alleen voor bypasspatiënten, die zelf geen bruikbare venen meer in de benen hebben. Maar ook voor mensen met zogeheten ‘etalagebenen’; u kent ze wel die meestal oude mensen die plotseling op straat stil staan, geen stap meer kunnen verzetten en als aan de grond genageld staan. Of dialysepatiënten, die regelmatig geprikt moeten worden en een nieuwe ‘shunt’ behoeven. Een shunt is een kunstmatige kortsluiting tussen de slagader en de ader in de arm. Daar gaat een naald in om de patiënt te kunnen spoelen."
Bovendien is een groot voordeel, aldus Manger Cats, dat het om eigen lichaamscellen van de patiënt gaat, waardoor de kunstvaten waarschijnlijk moeiteloos door het lichaam zullen worden geaccepteerd. "Als dit lukt, dan zijn we van een heleboel medische problemen in de wereld af. We moeten nu alleen afwachten hoeveel hete lucht nog uit de beweringen van dit commerciële bedrijf ontsnapt."
Spiercellen versterken verzwakte hartspier
Reparatie van kapotte onderdelen van het hart, zoals ook de hartspier, lijkt een hoofdlijn te zijn in het congres. Wetenschappers van onder meer het Arizona Heart Institute in Phoenix zijn druk doende om de (als gevolg van een infarct) zieke hartspier te versterken met behulp van miljoenen spiercellen uit het dijbeen, die worden opgewaardeerd tot hartspiercellen en die worden ingespoten rond het litteken dat door de hartaanval is veroorzaakt. "Het nieuwe celweefsel vervangt dood of beschadigd weefsel en versterkt de hartspier weer", aldus dr. Nabil Dib, cardiovasculair onderzoeker. Het probleem lijkt evenwel op dit moment de hoeveelheid cellen te zijn die in de hartspier wordt geïnjecteerd: een teveel aan cellen zou kunnen leiden tot hartritmeproblemen. Men is op zoek naar de juiste balans van revitalisering van de hartspier zonder dat daardoor ritmestoornissen kunnen optreden. Ook onderzoeksgroepen in Frankrijk en Polen begeven zich op dit terrein.
Onderzoek naar cholesterolremmers
Tijdens het congres kwamen ook gegevens naar buiten van de gezamenlijk uitgevoerde Brits-Nederlandse PROSPER-stu