Het vat loopt over...
Voor zo'n vijftig Nederlandse hartpatiënten, van wie sommige al vele maanden wachten op een steeds noodzakelijker operatie in het Academisch Ziekenhuis Nijmegen/Sint Radboud, gloort er binnenkort hoop. Zij kunnen binnen enige weken tot maanden een behandeling tegemoet zien in de Universiteitskliniek Bergmannsheil in de Duitse stad Bochum. Het "UMC St. Radboud", zoals tegenwoordig de officiële aanduiding luidt van het Nijmeegse universitair medisch centrum, is namelijk een samenwerking aangegaan met deze Duitse kliniek. De eerste patiënten zijn inmiddels begin juni geopereerd. Door een hartchirurg van het Radboud. Want hoe ziet de constructie eruit? Het UMC St. Radboud levert zelf een chirurg, maar huurt de andere benodigdheden van de kliniek in Bochum, zoals de verpleegafdeling, de afdeling intensive care en diensten van anesthesisten en andere medewerkers. Volgens "het Radboud" valt aan deze noodmaatregel, uitwijken naar Duitsland, niet langer te ontkomen. Want het vat loopt over: als gevolg van een permanent tekort aan gespecialiseerd operatiekamer-personeel is de wachttijd voor niet-dringend noodzakelijke openhartoperaties inmiddels opgelopen tot ruim een half jaar. Bij zulke wachttijden verworden niet acute situaties tot urgente, waarbij uiteindelijk zelfs direct levensgevaar dreigt. Het ontstaan van die onhoudbare toestand heeft alles te maken met het tekort aan specialistisch personeel, nodig voor ingrepen als deze.
Het ziekenhuis heeft geprobeerd het personeelstekort zelf op te lossen, maar helaas... In ons land worden elk jaar zo'n 14.000 openhartoperaties uitgevoerd. Duizend daarvan worden in "Nijmegen" gedaan. Kosten in Nederland: ca. 8.200 euro. Kosten in Bochum: 13.000 euro. En daar beginnen onze bezwaren tegen het initiatief van het UMC St. Radboud. Hoewel wij natuurlijk blij zijn voor de betrokken vijftig patiënten dat zij nu eindelijk reëel uitzicht op behandeling hebben, is het feitelijk beschouwd volkomen krom wat hier gebeurt. Immers, hoe is de toestand in veel Nederlandse ziekenhuizen? Er zijn goed geoutilleerde operatiekamers en er zijn chirurgen. Er is een hoog technisch peil. Maar er is met name een tekort aan (operatiekamer)verpleegkundigen. Zonder hen kan de operatiekamer niet "draaien" en lopen veel (hart)chirurgen met hun duimen te draaien. Zij wíllen wel aan de slag, graag zelfs, maar ze kœnnen niet. Omdat hun team niet compleet is. Hoe is dan de situatie in Duitsland en ook in België? Daar heeft men een overschot aan capaciteit. Vrij gemakkelijk kunnen ziekenhuizen er buitenlandse patiënten behandelen. Er zijn daar voldoende artsen en voldoende verpleegkundigen, stellen wij vast.
Wat doet het Radboud nu, overigens met (financiële) steun van de Nederlandse zorgverzekeraars CZ, VGZ en de ambtenarenverzekeraar IZA. Zij stuurt een eigen chirurg naar Bochum om daar de 50 Nederlanders te opereren. De kosten van de operatie in Universiteitskliniek Bergmannsheil liggen per patiënt zo'n 5.000 euro hoger dan in Nederland. Ware het dan niet verstandiger geweest vanuit Duitsland verpleegkundigen tijdelijk in het Radboud te detacheren? Tegen een prima salaris, dat wel. Met het extra (premie)geld dat we nu in Duitsland kwijt zijn voor die 50 operaties, had vast en zeker een zinvolle bijdrage geleverd kunnen worden aan de nood in Nijmegen. Het was, denk ik, ook niet zo'n toer geweest om Duitse verpleegkundigen hierheen te halen. Immers, klaarblijkelijk hebben ze daar in Bochum tijd over, want ze kunnen moeiteloos vijftig Nederlanders extra aan op het operatieprogramma. Kortom, weliswaar heeft het UMC St. Radboud nu formeel twee locaties voor hartchirurgie, maar het is in- en in triest dat het allemaal zo moet.