De achteruitgang tekent zich af
Het was "slechts" een weekend, maar toch! Het was een veelzeggend symptoom van de onmiskenbare achteruitgang in kwaliteit van de Nederlandse gezondheidszorg. Een teruggang die aller wegen wordt ontkend door bijvoorbeeld de verantwoordelijk minister van Volksgezondheid, mevrouw Borst. Let wel: ik heb het naturlijk niet over de technologische ontwikkeling van de geneeskunde. Daarmee lijkt het, voor zover elke Nederlander dit via de nieuwsmedia kan beoordelen, prima voor elkaar te zijn. Nee, ik heb het over de directe zorg aan de patiënt, "de handen aan het bed", zoals het zo treffend wordt genoemd. Die zorg verslechtert. Onmiskenbaar.
Het gebeurde half februari jl., in het Westeinde Ziekenhuis in Den Haag: de afdeling hartbewaking ging op slot. Wegens tekort aan verpleegkundigen! Er waren simpelweg te weinig werkzame "handen" beschikbaar. Het hele weekeinde gold dan ook een opnamestop. De patiënten op de hartbewaking werden verplaatst naar andere afdelingen in het ziekenhuis, of in een enkel geval naar een ander ziekenhuis in de omgeving.De directie sprak van "een zeer ernstig besluit"; door een chronisch personeelstekort over de hele linie van de verpleging waren de verpleegkundigen "op". Letterlijk en figuurlijk: "Sommigen hebben al acht of negen dagen achter elkaar dienst gedaan", zei woordvoerder I. Assies. "De afdeling hartbewaking heeft vijf vacatures die al enige tijd onvervuld blijven doordat er landelijk een tekort aan geschikt personeel is."
Ook medisch adviseur A. van Dam van de Haagse zorgverzekeraar Azivo sprak tegenover NRC Handelsblad van "een uiterst ongewenste situatie, die eigenlijk niet kan". Maar het was volgens hem een keuze uit meerdere kwaden: "Het is beter een afdeling te sluiten, dan het risico te lopen dat oververmoeid personeel brokken gaat maken". Volgens Van Dam had de directie van het Westeinde Ziekenhuis er alles aan gedaan om nieuw personeel binnen te halen. Helaas zonder resultaat: "De vijver waaruit de vissen behoren te komen is leeg." De minister reageerde niet, althans niet zichtbaar of hoorbaar voor de bevolking.
Het Westeinde Ziekenhuis is een perifeer hospitaal; een hospitaal in de regio. De problemen daar staan niet op zichzelf. Alle ziekenhuizen - zowel de algemene als academische - kampen momenteel met vergelijkbare personele problemen. Het zal dan ook zeker niet de laatste keer zijn dat een ziekenhuis een afdeling voor hartbewaking moet sluiten. Overigens, het was ook niet voor het eerst dat een deel van een hospitaal dicht ging!
Op hetzelfde moment dat de Westeinde-hartafdeling dicht ging, publiceerde het dagblad De Telegraaf uitspraken van de Utrechtse anesthesioloog prof. dr. J. Knape, die is verbonden aan het Academisch Ziekenhuis van Utrecht, het AZU. De professor zei letterlijk dat er elke maand in de universiteitsziekenhuizen "honderden, overwegend grote operaties" werden uitgesteld. Oorzaak? Gebrek aan geld en medisch en verpleegkundig personeel! Hij had ook laten berekenen dat in de acht academische centra grote delen van de dag operatiekamers leegstaan, variërend van 15 tot 30 procent van de operatiecapaciteit! "Alleen al in het AZU waren in de maand januari 110 operaties uitgesteld wegens personeelstekort. Professor Knape riep de politiek dan ook op tot actie. En wat deed mevrouw Borst, de politiek verantwoordelijke nog diezelfde dag? Niets. Nu ja, zij suste en bagatelliseerde. En ze misleidde de nieuwsmedia, want dat deed ze, met een verklaring dat professor Knape "niets nieuws" had verteld, dat alles al bekend was, al tijden. En ook, dat het toch wel erg toevallig was dat Knape daags na het bekend worden van de miljardenmeevallers van de Staat met deze opmerkingen kwam. Stel dat dat waar is! Stel dat prof. Knape m