Beste redactie
Van een kennis kreeg ik een exemplaar van de Hartbrug no. 3 1999. Op pagina 22 begint een artikel met de titel "Het goede van vet". Een enigszins vergelijkbaar artikel las ik in het noorse "Vart blad". In laatsbedoeld artikel en ook in andere artikelen in Noorse bladen (bv Helsenytt for alle) wordt nogal veel aandacht besteed aan het gunstige effect van "Omega-s vetzuren" en de schadelijkheid van transvetzuren die b.v. bij de margarinefabricage kunnen ontstaan. Daarover las ik niets in het arikel in de hartbrug.
Het Noorse artikel heb ik zo goed mogelijk vertaald en die vertaling kun u wellicht hier plaatsen. Tevens graag een reactie hierop opnemen.
D. v.d. Akker, Oirschot
Uit: Vart, een Noors blad
het volgende artikel:
In betrekkelijk weinig jaren werd vet in het eten van gezond en voedzaam tot schadelijk voor de gezondheid en bijna immoreel. Het vet heeft de schuld gekregen van bijna alles wat mis is in het Noorse voedingspatroon. En dat is heel onterecht, want vet is van net zoveel belang voor ons als eiwitten en vitaminen. Zonder vet geen leven. Maar denk eraan dat zelfs gezond vet je vet maakt!!!!
Op Groenland en in het noorden van Canada zijn er nog steeds Eskimo's (of Inuiten zoals men ze nu noemt) die leven op de traditionele wijze. Zij eten bijna alleen vlees en vet van walvissen , robben en vis. In hun voedingssamenstelling komen groenten bijna niet voor, spek daarentegen is dagelijkse kost. Je zou denken dat deze mensen aderen hebben waarin zich zoveel vet heeft afgezet dat ze nauwelijks veertig jaar kunnen worden. Maar zo is het niet. Inuiten die op de traditionele manier leven hebben de minste hartproblemen van allemaal, ondanks een "ongezond" dieet. Daarentegen worden de Inuiten die overgaan op de westelijke eetgewoonten gemakkelijker ziek. Inuiten hebben voedingsdeskundigen een "aha"-belevenis bezorgd. Sommige vetten zijn gezonder voor het lichaam dan andere.
Niet één soort vet
Eenvoudig gezegd bestaat vet uit verbindingen van koolstof, waterstof en zuurstof; een van de eigenschappen van vet is dat het veel energie kan leveren. Er is een groot aantal verschillende vetten of wel lipiden zoals de vakmensen ze noemen. Oliën zijn vetten in vloeibare vorm:"vette" oliën in tegenstelling tot minerale oliën (smeeroliën) . Men moet niet alleen minder vet eten maar men moet de goede typen vet in de juiste verhoudingen eten. Modern voedingsmiddelenonderzoek heeft het eten tot een echte wetenschap gemaakt. U hebt vast wel gehoord over verzadigd en onverzadigd vet. Dit is een aanduiding die in de chemie gebruikt wordt om iets te zeggen over de manier waarop de bindingen tussen de atomen in de verschillende vetzuren plaats hebben gevonden (opm.: vetzuren zijn componenten van vetten en oliën). Verzadigde vetzuren vindt men vooral in dierlijke vetten, melkvet, cacaoboter en vooral in kokosvet. Zulke vetten zijn bij kamertemperatuur in vaste vorm en in de koelkast knalhard.
Oliën zijn eveneens vet
Vetten met onverzadigde vetzuren hebben een lager smeltpunt en vetten met een groot percentage van deze vetzuren noemt men vaak spijsoliën. Om de zaak nog wat ingewikkelder te maken verdeelt men de vetzuren nog in enkelvoudig onverzadigde en meervoudig onverzadigde, hetgeen slaat op de chemische bouw. Olijfolie is een spijsolie die een groot percentage enkelvoudig onverzadigde vetzuren bevat. Sojaolie, maïsolie en niet in het minst zonnebloem (zonnepitten)olie zijn de bekendste typen olie die een groot percentage meervoudig onverzadigde vetzuren bevatten. ook visolie bevat veel meervoudig onverzadigde vetten (vetzuren). De achtergrond is vanzelfsprekend dat vissen in koud water niet mogen verstijven. Olijfolie wordt al duizenden jaren gebruikt. Die kan men namelijk winnen d